Stekkerspul – deel 2

In deel 1 heb ik uitgelegd dat elektronica een grote impact heeft op het milieu en dat een slimmer ontwerp een belangrijke voorwaarde is om daarin verbetering in te brengen. In deel 2 staan we stil bij manieren om de impact van elektronica te verminderen door slimmer gebruik en betere recycling.

Van bezit naar gebruik
Een andere mogelijkheid om de impact van elektronica te verkleinen is leasen. Hierbij wordt je geen eigenaar van een elektrisch apparaat maar betaal je alleen voor het gebruik ervan. Je kunt het weer aan de aanbieder teruggeven als je het niet meer nodig hebt of als het defect is. De aanbieder kan het apparaat dan weer opnieuw inzetten bij iemand anders of het materiaal van het apparaat terugwinnen om er nieuwe producten van te maken. Op die manier wordt product- en materiaal hergebruik heel natuurlijk en heeft de aanbieder er ook alle belang bij dat de apparaten lang meegaan en makkelijk te recyclen zijn. Als consument blijf je nooit zitten met een onbruikbaar apparaat.

Leaseconcepten
Bij het leasen van elektronica heb je twee varianten. In het eerste geval krijg je het recht om een elektronisch apparaat te gebruiken. Je betaalt dan per tijdseenheid dat je het apparaat gebruikt. Bij Bundles kun je bijvoorbeeld een abonnement afsluiten voor het gebruik van een wasmachine voor een vast bedrag per maand. Het gaat dan om een kwalitatief goede wasmachine die weinig stroom, water en wasmiddel verbruikt. De installatie en het onderhoud van de wasmachine wordt verzorgd door Bundles en je kunt ze ook nog bellen voor advies als je een lastige vlek in je kleding hebt. Een mooi serviceconcept!


Bundles heeft een mooi serviceconcept voor het leasen van een (af)wasmachine of droger [1]


Bij een tweede variant van leasen betaal je voor de geleverde functionaliteit en betaal je per eenheid verbruik. Je maakt dan dus alleen kosten als je het apparaat daadwerkelijk gebruikt. Een voorbeeld hiervan is het Pay-per-Lux concept van Philips. Hierbij betaal je per geleverde hoeveelheid licht (= Lux). Deze dienst omvat dan zowel de armaturen als ook de lampen. Zelfs de elektriciteit komt voor rekening van de aanbieder. Ook een mooie dienst!


Samen is beter
Voor elektronische apparaten die niet vaak worden gebruikt is delen ook een goede optie. Er zijn dan immers veel minder apparaten nodig dan wanneer iedereen zijn eigen exemplaar heeft. Dat scheelt behoorlijk in energie en materiaal. Met name elektrisch gereedschap leent zich goed voor delen. In de meeste gevallen gebruik je dit soort apparaten maar een klein deel van de tijd. Via de website en app van Peerby kun je op eenvoudige wijze spullen delen met mensen in de buurt. Handig als je even een boormachine of decoupeerzaag nodig hebt. Je kunt zo ook een leuk zakcentje bijverdienen als je zelf thuis veel gereedschap op de plank hebt liggen. Daarnaast zie je in grote steden ook steeds meer sociale buurtinitiatieven waar je gereedschap kunt lenen. Mijn Gereedschapskist is hiervan een mooi voorbeeld in Groningen. Delen van spullen is ook een leuke manier om je buren of buurt beter te leren kennen.

Via Peerby kunnen je eenvoudig spullen delen met mensen in de buurt [2]

Tweede leven
Opknappen – of met een duur woord: refurbishment – is een andere optie om slimmer gebruik te maken van elektrische apparaten. Het doel hierbij is om een apparaat geschikt te maken voor een tweede leven. Op die manier hoeven er minder nieuwe exemplaren gemaakt te worden en ook dat scheelt weer veel materiaal en energie. Een mooi voorbeeld hiervan is Leapp waar je terecht kunt voor een opgeknapt apparaat van Apple. De kosten van zo’n ‘opknapper’ zijn afhankelijk van de technische staat én het uiterlijk.  Als je niet al te hoge eisen hebt kun je voor weinig geld toch een Apple kopen. Slim bedacht.

Leapp knapt Apple apparatuur op voor een tweede leven [3]

Recycling
Ook na een lange levensduur zal er toch een moment komen dat een elektrisch apparaat niet meer kan worden gebruikt. In dat geval is het belangrijk dat zo’n apparaat niet in de verbrandingsoven of op de stort beland. Hierbij gaan namelijk veel schaarse materialen verloren en kunnen er ook schadelijke stoffen in het milieu terechtkomen. Helaas gebeurt dat nog te vaak: in Nederland wordt nog maar 1/3 van de gebruikte elektronica ingezameld voor recycling [4]. Gelukkig wordt dat wel steeds beter. Hierbij spelen organisaties als WEEE NL en WeCycle een belangrijke rol. Zij zorgen voor de inzameling van gebruikte elektronica (ook wel e-waste genoemd) bij onder meer gemeenten en winkels. Na inzameling gaat deze e-waste naar gespecialiseerde recyclingbedrijven die de apparaten ontmantelen en daarna het materiaal terugwinnen uit de verschillende onderdelen. Bij de recycling van e-waste wordt geavanceerde techniek ingezet. Maar deze bedrijven leveren ook veel werk op en bieden mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de kans zich verder te ontwikkelen.

Ontmanteling van e-waste bij Sims Recycling Solutions [5]

Tips

  • Overweeg voor de aanschaf van een nieuw elektronisch apparaat ook eens of je deze ook kunt leasen of lenen in de buurt. Of mogelijk is een opgeknapt exemplaar ook een optie.
  • Gooi elektronische apparaten na gebruik nooit in de afvalbak maar lever deze in voor recycling. Bijvoorbeeld bij een WeCycle inzamelpunt, zie: https://www.wecycle.nl/inleverpunt-zoeken
  • Wil je weten hoe de recycling van elektronica in zijn werk gaat? Bekijk dan dit informatieve filmpje van Sims Recycling Solutions: https://www.youtube.com/watch?v=Iw4g6H7alvo

Vooruitblik
De volgende keer gaan we kijken naar kleding. Dat is een andere categorie spullen die veel impact heeft op het milieu maar waarvoor er ook al veel leuke duurzame initiatieven bestaan.
Bronnen:
[1] Bundles: https://www.bundles.nl
[2] Peerby: https://www.peerby.com
[3] Leapp: https://leapp.nl
[4] NVMP: Over de inzameling en recycling van e-waste: https://www.nvmp.nl/uploads/pdf/retour/Retour%20zomer%202012.pdf
[5] Sims Recycling Solutions: http://simsrecycling.nl

Marc Breugem

Marc Breugem

Expert Circulariteit

Marc is bij Planet 3P0 expert op het gebied van circulariteit. Via zijn bedrijf Gumbeer helpt hij bedrijven om over te schakelen naar een circulaire bedrijfsvoering.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.